Gold Loan Rules: బ్యాంకులో తాకట్టు పెట్టిన బంగారం పోయినా, పాడైనా పరిహారం పొందవచ్చు! RBI కొత్త రూల్స్ ఇవే
అత్యవసర ఆర్థిక అవసరాలు ఎదురైనప్పుడు చాలామంది తమ బంగారు ఆభరణాలను విక్రయించకుండా బ్యాంకులు లేదా NBFCలలో తాకట్టు పెట్టి Gold Loan తీసుకుంటుంటారు. ఇలా రుణం తీసుకునేటప్పుడు వడ్డీ రేటు, EMI, రుణ గడువు వంటి విషయాలపై ఎక్కువ శ్రద్ధ చూపిస్తారు. అయితే బ్యాంకులో తాకట్టు పెట్టిన బంగారం భద్రత గురించి మాత్రం చాలామంది పట్టించుకోరు.
ఒకవేళ బ్యాంకు లేదా ఆర్థిక సంస్థ వద్ద ఉన్న సమయంలో బంగారు ఆభరణాలు పోయినా, పాడైనా లేదా వాటి బరువు, స్వచ్ఛతలో తేడా వచ్చినా కస్టమర్లు ఏం చేయాలి? నష్టపరిహారం పొందవచ్చా? Gold Loan పూర్తిగా చెల్లించిన తర్వాత బంగారం ఎన్ని రోజుల్లో తిరిగి ఇవ్వాలి? ఈ విషయాలపై Reserve Bank of India (RBI) స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. ఆ వివరాలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
Gold Loan తీసుకున్నవారి బంగారానికి RBI భద్రతా నియమాలు
బ్యాంకులు, Non-Banking Financial Companies (NBFCs) వంటి RBI నియంత్రణలో ఉన్న సంస్థలు బంగారు ఆభరణాలను తాకట్టుగా స్వీకరించినప్పుడు వాటిని సురక్షితంగా భద్రపరచాలి. RBI జారీ చేసిన Lending Against Gold and Silver Collateral Directions, 2025 ప్రకారం, ఈ సంస్థలు బంగారం నిల్వ, నిర్వహణ, తిరిగి అప్పగించే విధానాలకు సంబంధించిన నిబంధనలను పాటించాలి.
తాకట్టు పెట్టిన బంగారాన్ని సంబంధిత బ్రాంచ్లోని ఉద్యోగుల పర్యవేక్షణలో, బంగారం భద్రపరచడానికి అనువైన Safe Deposit Vaultలో ఉంచాలి. బంగారాన్ని అనధికారిక వ్యక్తుల చేతుల్లోకి వెళ్లకుండా తగిన భద్రతా చర్యలు తీసుకోవాలి. అలాగే భద్రతా వ్యవస్థలను ఎప్పటికప్పుడు పరిశీలించాలి.
ఈ నియమాలు బ్యాంకులకు మాత్రమే కాకుండా RBI పరిధిలోని సంబంధిత NBFCలకు కూడా వర్తిస్తాయి.
బ్యాంకులో బంగారం పాడైతే పరిహారం వస్తుందా?
మీరు తాకట్టు పెట్టిన బంగారు ఆభరణాలు బ్యాంకు లేదా రుణదాత వద్ద ఉన్న సమయంలో వారి కారణంగా దెబ్బతిన్నట్లయితే, వాటి మరమ్మతు ఖర్చును రుణదాతే భరించాలి. ఉదాహరణకు, ఆభరణం విరిగిపోవడం లేదా దెబ్బతినడం వంటి పరిస్థితుల్లో మరమ్మతుకు అయ్యే ఖర్చును కస్టమర్పై వేయకూడదు.
అదేవిధంగా తాకట్టు పెట్టిన బంగారం పూర్తిగా పోయినా, దాని బరువు లేదా స్వచ్ఛతలో తేడా వచ్చినా, నష్టపరిహారం చెల్లించాల్సిన బాధ్యత రుణదాతపై ఉంటుంది. ఈ పరిహారం సంబంధిత సంస్థ రూపొందించిన విధానం ప్రకారం నిర్ణయించబడుతుంది.
అయితే ప్రతి సందర్భంలోనూ ఒకే మొత్తంలో పరిహారం వస్తుందని చెప్పలేం. నష్టం స్వభావం, బంగారం వివరాలు, సంబంధిత సంస్థ విధానం వంటి అంశాలు పరిగణనలోకి వస్తాయి. అందువల్ల పరిహారం ఎంత వస్తుందో తెలుసుకోవడానికి బ్యాంకు నుంచి రాతపూర్వక వివరణ తీసుకోవడం మంచిది.
Gold Loan తీసుకునేటప్పుడు ఈ సర్టిఫికెట్ తప్పనిసరిగా తీసుకోండి
బంగారాన్ని తాకట్టు పెట్టే సమయంలో బ్యాంకు మీకు ఆభరణాల వివరాలతో కూడిన Assaying Certificate లేదా e-Certificate ఇవ్వాలి. ఇందులో కొన్ని ముఖ్యమైన వివరాలు ఉండాలి.
- బంగారం స్వచ్ఛత (Carat/Purity).
- ఆభరణాల మొత్తం బరువు (Gross Weight).
- బంగారం అసలు బరువు (Net Gold Weight).
- రాళ్లు, ఇతర పదార్థాల బరువు మినహాయింపులు.
- ఆభరణాల్లో ముందుగా ఉన్న పగుళ్లు లేదా దెబ్బతిన్న భాగాల వివరాలు.
- ఆభరణాల ఫొటో.
- రుణం మంజూరు సమయంలో నిర్ణయించిన బంగారం విలువ.
ఈ సర్టిఫికెట్లోని ఒక కాపీ బ్యాంకు వద్ద ఉండగా, మరొక కాపీ మీకు ఇవ్వాలి. బంగారాన్ని తాకట్టు పెట్టే సమయంలోనే దాని బరువు, స్వచ్ఛత, ఫొటో వంటి వివరాలను సరిచూసుకోవాలి.
Gold Loan చెల్లించిన తర్వాత 7 రోజుల్లో బంగారం తిరిగి ఇవ్వాలి
Gold Loan తీసుకున్నవారికి అత్యంత ముఖ్యమైన విషయం బంగారం తిరిగి పొందే గడువు. RBI మార్గదర్శకాల ప్రకారం, రుణగ్రహీత మొత్తం బకాయిని చెల్లించిన తర్వాత రుణదాత తాకట్టు పెట్టిన బంగారాన్ని సాధ్యమైనంత వరకు అదే రోజున తిరిగి ఇవ్వాలి. అయితే ఏ పరిస్థితిలోనైనా గరిష్ఠంగా ఏడు పని దినాలకు మించి ఆలస్యం చేయకూడదు.
ఒకవేళ బ్యాంకు లేదా NBFC కారణంగా ఈ గడువు దాటితే, ఆలస్యమైన ప్రతి రోజుకు ₹5,000 చొప్పున కస్టమర్కు పరిహారం చెల్లించాలి. అయితే ఆలస్యం రుణదాత కారణంగా జరగనప్పుడు, ఆలస్యానికి గల కారణాలను కస్టమర్కు తెలియజేయాలి.
అందువల్ల రుణం పూర్తిగా చెల్లించిన వెంటనే బంగారం తీసుకోవడానికి బ్యాంకును సంప్రదించడం మంచిది. బంగారం సిద్ధంగా లేదని చెబితే ఆలస్యానికి కారణాన్ని రాతపూర్వకంగా అడగండి.
బంగారం తిరిగి తీసుకునేటప్పుడు ఈ విషయాలు తనిఖీ చేయండి
రుణం చెల్లించిన తర్వాత ఆభరణాలను తీసుకునేటప్పుడు తొందరపడకుండా కొన్ని విషయాలను పరిశీలించాలి.
- తాకట్టు పెట్టినప్పుడు ఇచ్చిన Assaying Certificateతో తిరిగి ఇచ్చిన ఆభరణాలను పోల్చండి.
- బంగారం బరువును తనిఖీ చేయండి.
- ఆభరణాలపై పగుళ్లు, విరుగుడు లేదా ఇతర నష్టాలు ఉన్నాయా చూడండి.
- బంగారం స్వచ్ఛతకు సంబంధించి ఏదైనా సందేహం ఉంటే వెంటనే బ్యాంకు అధికారులను సంప్రదించండి.
- బంగారం అందుకున్నట్లు ఇచ్చే రసీదు లేదా పత్రాలను భద్రపరచుకోండి.
ఏదైనా తేడా కనిపిస్తే ఆభరణాలను స్వీకరించిన వెంటనే బ్యాంకుకు రాతపూర్వకంగా ఫిర్యాదు చేయండి. ఫిర్యాదు కాపీని మీ వద్ద ఉంచుకోండి.
బ్యాంకు పరిహారం ఇవ్వకపోతే ఎక్కడ ఫిర్యాదు చేయాలి?
మొదట సంబంధిత బ్యాంకు లేదా NBFC కస్టమర్ గ్రీవెన్స్ విభాగానికి పూర్తి వివరాలతో ఫిర్యాదు చేయాలి. తాకట్టు రసీదు, Gold Loan Agreement, Assaying Certificate, బంగారం ఫొటోలు, చెల్లింపు రసీదులు వంటి ఆధారాలను జతచేయాలి.
బ్యాంకు సమస్యను పరిష్కరించకపోతే లేదా ఇచ్చిన సమాధానం సంతృప్తికరంగా లేకపోతే, అర్హత మరియు వర్తించే నిబంధనలకు లోబడి RBI Integrated Ombudsman Scheme కింద ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. అవసరమైతే Consumer Commissionను కూడా ఆశ్రయించవచ్చు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
1. బ్యాంకులో తాకట్టు పెట్టిన బంగారం పాడైతే ఎవరు రిపేర్ ఖర్చు చెల్లించాలి?
బ్యాంకు లేదా రుణదాత కారణంగా బంగారం దెబ్బతింటే, RBI మార్గదర్శకాల ప్రకారం మరమ్మతు ఖర్చును రుణదాతే భరించాలి.
2. Gold Loan చెల్లించిన తర్వాత బంగారం ఎన్ని రోజుల్లో తిరిగి ఇవ్వాలి?
సాధ్యమైనంత వరకు అదే రోజున ఇవ్వాలి. ఏ పరిస్థితిలోనైనా గరిష్ఠంగా ఏడు పని దినాల్లో తిరిగి ఇవ్వాలి.
3. బంగారం ఆలస్యంగా ఇస్తే పరిహారం ఎంత?
ఆలస్యం రుణదాత కారణంగా జరిగితే, ఏడు పని దినాల గడువు దాటిన ప్రతి రోజుకు ₹5,000 పరిహారం చెల్లించాలి.
4. బంగారం బరువులో తేడా ఉంటే ఏం చేయాలి?
బ్యాంకుకు వెంటనే రాతపూర్వకంగా ఫిర్యాదు చేసి, Assaying Certificate మరియు ఇతర ఆధారాలను సమర్పించాలి.
Gold Loan Rules
Gold Loan తీసుకోవడం వల్ల మీ బంగారం భద్రతపై నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. బంగారం తాకట్టు పెట్టే సమయంలో దాని బరువు, స్వచ్ఛత, ఫొటోతో కూడిన సర్టిఫికెట్ తీసుకోవాలి. రుణం చెల్లించిన తర్వాత తిరిగి పొందే సమయంలోనూ అన్ని వివరాలను జాగ్రత్తగా తనిఖీ చేయాలి.
RBI నిబంధనల ప్రకారం బంగారం దెబ్బతిన్నా, పోయినా లేదా తిరిగి ఇవ్వడంలో రుణదాత కారణంగా ఆలస్యం జరిగినా కస్టమర్లకు పరిహారం పొందే హక్కులు ఉన్నాయి. కాబట్టి మీ హక్కులను తెలుసుకుని, అవసరమైన పత్రాలను భద్రపరచుకోండి.